An toàn cho trẻ trên không gian mạng

Nhân Dân | 1 tháng trước

Trong bối cảnh thế giới và Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi số rộng khắp, trẻ em đã trở thành công dân số từ rất sớm. Trên môi trường mạng, các em thay đổi từ việc học tập, kết bạn cho đến cách giao tiếp so với thế hệ trước. Tuy nhiên, nhiều ứng dụng, trò chơi không lành mạnh trên không gian mạng đã phần nào ảnh hưởng đến các em. Vì vậy, xây dựng môi trường mạng lành mạnh, an toàn cho trẻ em là điều cần thiết.

Trong bối cảnh thế giới và Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi số rộng khắp, trẻ em đã trở thành công dân số từ rất sớm. Trên môi trường mạng, các em thay đổi từ việc học tập, kết bạn cho đến cách giao tiếp so với thế hệ trước. Tuy nhiên, nhiều ứng dụng, trò chơi không lành mạnh trên không gian mạng đã phần nào ảnh hưởng đến các em. Vì vậy, xây dựng môi trường mạng lành mạnh, an toàn cho trẻ em là điều cần thiết.

Theo thống kê của Quỹ nhi đồng Liên hợp quốc, hơn một phần ba số người sử dụng in-tơ-nét ở Việt Nam là người chưa thành niên và những người trong độ tuổi từ 15 đến 24 tuổi dùng in-tơ-nét trung bình mỗi ngày ba giờ liên quan mạng xã hội. Cùng với những lợi ích mang lại, những rủi ro phát sinh với trẻ em từ in-tơ-nét là vấn đề lớn. Trên môi trường mạng hiện nay, các công ty bảo mật đã phát hiện nhiều mã độc, phần nhiều là liên quan đến các ứng dụng cho trẻ em. Trước khi bị phát hiện và gỡ bỏ thì các ứng dụng này đã có hàng triệu lượt tải, chúng thuộc dạng ứng dụng trò chơi điện tử được trẻ em yêu thích, như: xếp hình, đua xe, câu đố… Gần đây nhất, Công ty bảo mật Check Point đã phát hiện ra một họ mã độc mới, được cài cắm trên ít nhất 56 ứng dụng ở Google Play, trong đó có 24 ứng dụng dành cho trẻ em. Mã độc được tạo ra với mục đích “bắt chước” hành vi của người dùng và gian lận tiền quảng cáo. Các chuyên gia bảo mật cho rằng “rất đáng lo ngại” khi các mã độc này có thể vượt qua loạt “bức tường” bảo vệ để xuất hiện trên kho ứng dụng Google một cách công khai, đồng thời khuyên người dùng nên gỡ cài đặt các ứng dụng lạ, cập nhật thiết bị lên phiên bản hệ điều hành mới nhất để bảo đảm an toàn.

Nghiên cứu của Trung tâm công nghệ thông tin và truyền thông cho thấy, tất cả các trường chỉ dạy học sinh kỹ năng sử dụng máy tính, không dạy về sử dụng mạng an toàn. Ông Hoàng Minh Tiến, Phó Cục trưởng Cục An toàn thông tin (Bộ Thông tin và Truyền thông) cho biết, bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là vấn đề mới nổi lên tại Việt Nam trong vài năm trở lại đây và là một vấn đề cấp thiết. Tại Chỉ thị 01/CT-BTTT về định hướng phát triển ngành thông tin và truyền thông năm 2020, Cục An toàn thông tin chủ trì xây dựng Đề án Bảo vệ hỗ trợ trẻ em tương tác lành mạnh, sáng tạo trên không gian mạng. Thực tế, các vấn đề về bảo vệ trẻ em trên không gian mạng đã được các liên minh và tổ chức chính trị quốc tế đặt vào mục tiêu phát triển chiến lược từ những năm 2010. Các quốc gia thuộc Liên hiệp châu Âu là các quốc gia tiên phong trong vấn đề bảo vệ trẻ em trên không gian mạng, đã thiết lập chiến dịch “Safe Internet Day” để kêu gọi các chuyên gia trong lĩnh vực công nghệ chung tay truyền thông, nâng cao nhận thức tới trường học, các bậc cha mẹ, học sinh, giáo viên. Đáng chú ý hiện nay, giáo dục đã trở thành mục tiêu chính cho các cuộc tiến công từ chối dịch vụ khi ngày càng có nhiều trường học đang thực hiện đào tạo trực tuyến trong đại dịch Covid-19. Các nhà nghiên cứu cũng báo cáo về sự gia tăng của các trang mạng (web) và thư điện tử (email) lừa đảo, cũng như các mối đe dọa được ngụy trang dưới dạng các ứng dụng và nền tảng học tập trực tuyến. Nền tảng phổ biến nhất bị tiến công trong năm 2020 là Zoom với 167.657 mối đe dọa. Đối với nhiều tội phạm mạng, nhắm mục tiêu vào lĩnh vực giáo dục, truy cập tài khoản chỉ là bước đầu. Các đối tượng này có thể sử dụng các thông tin đăng nhập đó để thực hiện các cuộc tiến công để giành quyền truy cập vào các ứng dụng khác nhau của cùng một người, nếu người dùng sử dụng cùng một tài khoản và mật khẩu trên nhiều ứng dụng.

Liên hợp quốc và các tổ chức quốc tế, các tổ chức khu vực và chính phủ các quốc gia đã và đang đưa ra những quy định, khuyến nghị, hướng dẫn các biện pháp để toàn xã hội cùng chung tay trong bảo vệ và hỗ trợ trẻ em trên không gian mạng. Ở nước ta, Chính phủ đã ban hành các luật và nhiều văn bản hướng dẫn một số quy phạm pháp luật về bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng. Tuy nhiên, cần phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và các cơ quan, tổ chức trong công tác bảo vệ trẻ em được sống an toàn, được bảo vệ trên không gian mạng, từ đó giúp các em có kỹ năng tự bảo vệ mình an toàn trên môi trường mạng.

Ông Đặng Hoa Nam, Cục trưởng Cục Trẻ em cho biết, thời gian tới, các cơ quan quản lý nhà nước cần phối hợp tạo thành mạng lưới chặt chẽ để bảo vệ trẻ em, triển khai có hiệu quả các giải pháp bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng. Trong đó, tập trung khảo sát, đánh giá tác động của môi trường mạng; triển khai xây dựng, hướng dẫn về bộ tiêu chí bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng. Xây dựng mạng lưới bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng để kết nối các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp cùng hoạt động vì trẻ em; tạo thành quy trình hài hòa để phòng ngừa, phát hiện, can thiệp, xử lý các hành vi xâm hại trẻ em trên môi trường mạng. Thông qua mạng lưới này, trẻ em sẽ dễ dàng lên tiếng, tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ, được bảo vệ an toàn khi bị xâm hại hoặc có nguy cơ bị xâm hại trên môi trường mạng, tương tự quy trình hỗ trợ, can thiệp trẻ em có nguy cơ hoặc bị xâm hại trong đời thực. Nâng cao hiểu biết về kiến thức, kỹ năng sử dụng in-tơ-nét an toàn để trẻ em tự bảo vệ mình, kịp thời tố giác hành vi xâm hại trên môi trường mạng. Hiện tại, đã có tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em 111 và app tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em, các tài liệu trực tuyến giáo dục nhằm nâng cao kỹ năng cho trẻ em, xây dựng các tiêu chí bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng…

Bảo đảm để trẻ em được hoạt động và tương tác tích cực, lành mạnh trên môi trường mạng một cách an toàn không chỉ là nhiệm vụ của một bộ, ngành cụ thể nào mà chính là nhiệm vụ của toàn xã hội. Do vậy, cần phải xây dựng, phát triển thí điểm hệ sinh thái thúc đẩy các tổ chức, doanh nghiệp vào cuộc, tham gia cùng xây dựng nội dung lành mạnh cho trẻ em trên môi trường mạng. Cùng với đó là sự chung tay, góp sức của các cơ quan, tổ chức trong và ngoài nước cùng các doanh nghiệp liên quan và cộng đồng trong công tác bảo vệ trẻ em trên không gian mạng.

Ninh Cơ

Nguồn Nhân Dân: https://nhandan.com.vn/xahoi/an-toan-cho-tre-tren-khong-gian-mang-632013/

Bình luận / 0